Bức xạ mặt trời là gì? Bức xạ mặt trời nào có sức mạnh lớn nhất?

bức xạ mặt trời là gì

Nguồn điện mà con người đang sử dụng được tạo ra từ hệ thống pin năng lượng mặt trời. Đặc biệt phụ thuộc nhiều vào lượng bức xạ mặt trời chiếu xuống mặt đất. Vậy bức xạ mặt trời là gì? Loại bức xạ nào chứa sức mạnh lớn nhất. 

Bức xạ mặt trời là gì? Cường độ bức xạ mặt trời là gì?

Rất nhiều những thắc mắc đặt ra về khái niệm về bức xạ mặt trời là gì? Dù có nhiều nghiên cứu về bức xạ mặt trời. Nhưng kiến thức về vấn đề này vẫn luôn là ẩn số.

Bức xạ mặt trời là gì? 

Thực chất bức xạ mặt trời là một dạng tài nguyên mà mặt trời mang đến cho con người. Nó chiếu xạ mặt trời phát ra từ Mặt Trời. 

Những bức xạ đó được hấp thụ rồi bị biến đổi thành dạng năng lượng hữu ích. Ngày nay nhiệt và điện được sử dụng cho nhiều công nghệ. Tuy nhiên tính khả thi kỹ thuật cũng như hoạt động của các công nghệ phụ thuộc vào nguồn năng lượng mặt trời có sẵn. 

bức xạ mặt trời là gì
Bức xạ mặt trời là gì? Mang đến nguồn tài nguyên lớn cho con người

Thế nhưng bức xạ cực tím hay còn gọi là tia UV cùng một số bức xạ khác có trong ánh sáng dễ gây hại đến sức khỏe con người. Đặc biệt những vật liệu hấp thụ tia bức xạ UV, IR cao… sẽ âm thầm gây nguy hại sức khỏe của con người chúng ta. 

Hiểu rõ bức xạ mặt trời là gì? Do đó, khi ra ngoài mọi người nên dùng sơn kính cách nhiệt để chống nóng và cách nhiệt quả. Như thế cũng có thể bảo vệ sức khỏe và nội thất khỏi những tia bức xạ gây hại của ánh sáng mặt trời. 

Cường độ bức xạ mặt trời là gì?

Cường độ bức xạ mặt trời là một thuật ngữ để chỉ dòng vật chất và năng lượng phát ra từ mặt trời. Tính từ dưới vĩ tuyến 17, bức xạ mặt trời không chỉ nhiều mà còn ổn định trong thời gian của năm. Chúng sẽ giảm khoảng 20% từ mùa khô sang đến mùa mưa. 

Tại Việt Nam, số giờ nắng trong năm ở miền Bắc sẽ rơi vào từ 1500-1700 giờ. Còn ở miền Trung và miền Nam con số này lên đến 2000-2600 giờ trên mỗi năm. Chính bức xạ đã trở thành một tài nguyên quan trọng tại Việt Nam. Theo tính toán, trung bình tổng bức xạ năng lượng mặt trời sẽ rơi vào khoảng 5 KWh/m2/ngày.

cường độ bức xạ mặt trời là gì
Cường độ bức xạ có sự thay đổi giữa mùa mưa và mùa khô, đông và hè

Nguyên tắc về hướng và lượng tia Mặt Trời

Ở mọi địa điểm bất kỳ trên Trái Đất đều sẽ nhận được lượng ánh sáng mặt trời như nhau. Không có bất kỳ phần nào trên Trái Đất trong một năm không có được ánh sáng mặt trời. Tuy nhiên, lượng bức xạ mặt trời đi đến bất kỳ điểm nào trên bề mặt sẽ đều thay đổi tùy thuộc vào: 

– Vị trí địa lý  

– Thời điểm hay khoảng thời gian trong ngày

– Theo mùa 

– Quang cảnh

– Thời tiết 

Bởi Trái Đất dạng hình cầu nên mặt trời chiếu vào các bề mặt tại những góc khác nhau. Nó sẽ bắt đầu từ ngay phía trên đường chân trời đến trực tiếp từ trên cao 90 độ. Trường hợp các tia sáng mặt trời thẳng đứng và vuông góc, khi đó bề mặt Trái Đất nhận được năng lượng nhiều nhất. Các tia mặt trời càng xiên sẽ khiến chúng dễ bị tán xạ và khuếch tán hơn cả. 

Bên cạnh đó, Trái Đất xoay quanh Mặt trời theo một quỹ đạo hình elip nên mỗi phần Trái Đất sẽ có thời điểm gần mặt trời trong năm. Phần nào gần mặt trời nhất sẽ có được thêm chút năng lượng mặt trời. Vòng quay của Trái Đất cũng có những ảnh hưởng lớn đến sự thay đổi từng giờ của ánh sáng mặt trời.

bức xạ mặt trời là gì
Hướng chiếu mặt trời có sự khác nhau theo từng thời điểm khác nhau

Vào mỗi sáng sớm hay chiều muộn mặt trời sẽ ở những vị trí thấp của bầu trời. Những tia nắng sẽ đi xa hơn trong bầu khí quyển, chúng sẽ song song với bề mặt Trái Đất. Còn khi buổi trưa đến, vị trí sẽ đạt ở phần đỉnh cao nhất trong ngày. Chắc chắn các tia nắng sẽ chiếu trực tiếp xuống bề mặt. Đương nhiên thời điểm giữa trưa của ngày nguồn năng lượng của chiếu sáng mặt đất nhiều nhất. 

Sự khác nhau giữa bức xạ trực tuyến và khuếch tán

Trường hợp ánh sáng mặt trời xuyên qua bầu khí quyển một phần sẽ bị hấp thụ rồi tán xạ và phản xạ do: 

– Phân tử không khí 

– Hơi nước

– Mây 

– Bụi bẩn 

– Các chất ô nhiễm 

– Tro và khói từ lá cây bị cháy rừng 

– Núi lửa 

Một điều mà ai cũng cần ghi nhớ là sẽ có đến 2 loại bức xạ khác nhau liên quan đến mức độ thực trên bề mặt Trái Đất. Nói đơn giản hơn, bức xạ từ mặt trời sẽ có thể bị hấp thụ, tán xạ hay phản xạ ngược ra ngoài khí quyển. Những yếu đó ảnh hưởng đến một số phần bao gồm: khói, tro, mảnh vụn trong không khí. 

bức xạ trực tuyến và khuếch tán
Dựa vào từng yếu tố nhất định mà bức xạ có sự khác nhau cơ bản

Đồng thời phải kể đến phân tử không khí, bụi, mây và một số loại chất ô nhiễm khác nữa. Càng có nhiều thứ chứa trong không khí, bức xạ sẽ càng bị phản xạ, hấp thụ rồi tán xạ. Bất kỳ bức xạ nào cũng bị ảnh hưởng bởi những yếu tố trên nên được gọi là bức xạ khuếch tán. 

Còn những bức xạ mà đến Trái Đất không gặp trở ngại hay bất kỳ thứ gì cản đường. Nó được gọi là bức xạ mặt trời trực tiếp. 

Bức xạ mặt trời nào chứa sức mạnh lớn nhất 

Hiểu rõ bức xạ mặt trời là gì? Như đã tìm hiểu ở trên thì mặt trời phát ra 3 dải bức xạ khác nhau gồm: ánh sáng nhìn thấy, ánh sáng hồng ngoại và ánh sáng cực tím. Không chỉ thế bức xạ mặt trời cũng phân biệt ra lượng phát giống bức xạ trực tiếp và khuếch tán. Tuy nhiên để biết bức xạ nào có sức mạnh lớn nhất thì cần đi vào tìm hiểu kỹ càng. 

 Các loại bức xạ mặt trời trong vũ trụ 

Tia Gamma

Tia gamma là gì?

Bước sóng ngắn nhất mà bức xạ mặt trời tạo ra chính là tia gamma. Loại tia này thực tế là loại bức xạ mặt trời mạnh nhất. Những tia sáng này không trực tiếp đi đến Trái Đất.

tia gamma là gì
Tia gamma chính là một trong những bước sóng ngắn trên mặt trời

Tác hại của tia gamma

Và nếu điều đó xảy ra thực sự thì có thể do nhà máy năng lượng hạt nhân và năng lượng mặt trời. Thế nhưng nếu một luồng tia gamma từ mặt trời chiếu xuống sẽ gây ra những thảm họa không thể lường được. 

Một chùm tia gamma mạnh có khả năng xuyên qua lớp thép dày gần 2m dễ dàng.Giống như cách một con dao nhọn đâm vào trái bơ sáp vậy. Con người khi tiếp xúc với tia này sẽ bị chết ngay trong vòng 20 phút. Tất nhiên tia này không thể thấy bằng mắt thường và chỉ khám phá được thông qua dụng cụ đặc biệt.

Nguồn gốc xuất hiện tia gamma

Dù không nhìn thấy nhưng chúng cực kỳ nguy hiểm đối với sinh vật tiếp xúc trực tiếp. Hãy yên tâm một điều tia gamma thực sự giải phóng khi xảy ra hiện tượng bão mặt trời mà thôi. 

Khi bão mặt trời xảy ra sẽ có một chùm tia gamma khổng lồ chiếu xuống Trái Đất xoá sổ đi tầng ozon. Đồng thời cũng làm tuyệt chủng cả hành tinh này. Đây chính là lý do mà con người đang cố gắng bảo vệ tầng ozon bằng mọi cách. Phương pháp giảm thiểu khí thải môi trường đang được coi là một trong những hữu hiệu nhất. 

nguồn gốc tia gamma
Sức mạnh của nó có khả năng xuyên thủng tấm thép dày 2m

Hiện nay, bên ngoài tầng ozon liên tục phải chịu tác động của bức xạ nguy hiểm. Còn bên trong thì vẫn chịu tác động từ các loại khí thải mà con người tạo ra. Nếu như loài người vẫn không có nhận thức đúng thì một ngày không xa tầng ozon sẽ bị phá huỷ. 

– Tia X

Tia X là gì?

Một tia bức xạ mạnh tiếp theo từ mặt trời đó chính là tia X. Nó không thể nhìn bằng mắt thường và có bước sóng dài hơn tia gamma. Tuy nhiên, nhiều người không biết tia X được dùng để tổng hợp hình ảnh và quét phát hiện xương tổn thương. Hoặc cũng có thể dùng để phát hiện dị vật trong cơ thể người và động vật. 

Tầm ảnh hưởng của tia X

Tia X đủ mạnh để đi xuyên qua da cũng như những vật liệu khác. Đó cũng là lý do mà khi chụp X-quang tại bệnh viện sẽ phải mặc quần áo chì đặc biệt. Khi mặc những bộ đồ đó những tia X sẽ không đi vào bên trong cơ thể người. Trường hợp có quá nhiều tia X đi vào cơ thể có khả năng gây ra những khiếm khuyết liên quan đến tăng trưởng. Không chỉ thế cơ thể còn có khả năng bị nhiễm độc phóng xạ với mức độ phơi nhiễm cao hơn bình thường. 

tia x dùng để làm gì
Tia X được ứng dụng trong y khoa để chụp chiếu những phần bên trong cơ thể người

– Tia UV

Tia UV là gì?

Loại bức xạ tiếp theo phải kể đến chính là tia UV hay còn được gọi là tia cực tím. Về bước sóng của chúng dài hơn tia X nhưng không thể thấy bằng mắt thường. Chúng cũng yếu hơn tia X và tia gamma rất nhiều. Như vậy bước sóng càng ngắn thì tác động lại càng mạnh hơn nhiều. 

Tác động của tia UV

Đối với tia gamma thì có khả năng phá huỷ bất kể vật thể tự nhiên trên đường đi. Tia X có khả năng đi qua mọi vật thể và gây sát thương cho vật thể đó khi tiếp xúc lâu. Còn tia UV yếu hơn nhiều nhưng vẫn gây ra tổn thương. Tia cực tím sẽ gây bỏng cho làn da của bạn khi ở ngoài nắng quá lâu. Nhất là khi không có những đồ dùng bảo hộ cho da đầy đủ. 

Dù cho bức xạ của tia UV không mạnh bằng những tia khác kể ở trên. Nhưng nó vẫn mang đến những tác động xấu mạnh mẽ. Trường hợp đã ở ngoài nắng quá lâu khiến làn da bị cháy nắng, mang đến cảm giác say nắng. Nặng hơn sẽ thấy buồn nôn, mất nước và xấu nhất là gây tử vong nhanh chóng. 

tia x tác hại
Tác động của tia UV có thể khiến da của bạn bị sẫm màu

– Ánh sáng khả kiến

Ánh sáng khả kiến là gì?

Một phần bức xạ nhìn thấy được gọi là ánh sáng khả kiến hay còn được gọi ánh sáng nhìn thấy được. Ánh sáng này có độ dài chính xác để con người có thể nhìn thấy được. Độ dài sóng của ánh sáng khả kiến không quá ngắn cũng không quá dài. Chính vì thế làm cho con người nhìn thấy được bằng mắt. Đã có rất nhiều bức xạ đến Trái Đất ở dạng ánh sáng khả kiến này. 

Tác động của ánh sáng khả kiến

Dù vẻ ngoài bức xạ này rất mạnh nhưng thực nó không mang đến bất kỳ mối đe doạ nào với đời sống sinh học của chúng ta. 

ánh sáng khả kiến là gì
Loại bức xạ này không gây ảnh hưởng lớn đến con người và môi trường sống

Hơn nữa nếu không có ánh sáng nhìn thấy thì thực vật không thể tồn tại, sinh sôi và phát triển được. Tất nhiên trường hợp đó xảy ra cũng khiến con người không cách nào sinh sống được. 

– Tia hồng ngoại

Dù bức xạ này có độ dài bước sóng lớn nhất trong mọi loại đã được đề cập trong nội dung bên trên. Tuy nhiên nó không thực sự mang đến nguy hiểm đối với con người chúng ta. Bằng mắt thường cũng không thể nhìn thấy mà cũng không hề mạnh.

Tia này được ứng dụng trong quân đội tạo ra kính hồng ngoại. Quân nhân và cảnh sát dùng nó để tìm ra bức xạ hồng ngoại. Nhờ có thiết bị đó mà họ phát hiện chính xác vị trí của những tên tội phạm. Kể cả khi ở sau bức tường hay những điểm khuất tầm mắt ở xa. 

tia hồng ngoại là gì
Tia hồng ngoại có độ dài bước sóng lớn nhất trong các tia đã đề cập đến

Bức xạ mặt trời nào chứa sức mạnh lớn nhất 

Bức xạ mặt trời nào mạnh nhất

Qua nội dung bên trên hiểu rõ bức xạ mặt trời là gì? Sau khi phân tích có thể khẳng định bức xạ gamma là mạnh mẽ nhất. Rất may mắn cho loài người là bức xạ này hiện không thể đến với Trái Đất. Có mức độ mạnh vừa phải lần lượt là tia X, tia UV, ánh sáng khả kiến và tia hồng ngoại. Bên cạnh đó còn có một số loại tia khác không đáng kể chưa được đề cập đến. 

Tác động của tia Gamma

Trường hợp tầng Ozon hỏng, tia gamma sẽ tiến thẳng đến và phá huỷ bề mặt Trái Đất. Đương nhiên, điều đó xảy ra sẽ đồng nghĩa với sự tuyệt chủng toàn bộ trên hành tinh xanh của chúng ta. Muốn giảm thiểu tác động xấu đến tầng ozon thì điều cần làm đầu tiên là thay đổi nhận thức. Tích cực khiến cho mọi người hiểu tầm quan trọng của việc giảm bớt lượng khí thải độc hại ra môi trường.

>> Xem thêm:

Mặt trời lặn hướng nào? Nơi nào có mặt trời lặn cuối cùng?

Mặt trời mọc hướng nào? Cách định hướng dễ dàng nhờ mặt trời

Như vậy, nội dung trên đây đã lý giải được câu hỏi: “Bức xạ mặt trời là gì?”. Bên cạnh đó trong bài viết cũng đã xác định tia bức xạ có ảnh hưởng lớn nhất đến sức khỏe con người. Hy vọng những thông tin trên sẽ mang đến cho mọi người những kiến thức về bức xạ. Từ đó có những biện pháp thiết thực bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân.