Tìm hiểu chi tiết về cấu tạo và cách dùng kính hiển vi

cách dùng kính hiển vi

Kính hiển vi là một thiết bị khoa học rất quan trọng phục vụ rất nhiều cho hoạt động nghiên cứu của rất nhiều lĩnh vực trong đời sống. Mặc dù kiến thức về kính hiển vi đã được học và tiếp xúc ngay từ cấp trung học. Học trong các môn sinh học, hóa học thế nhưng không phải ai cũng còn nhớ và biết cách dùng. Vậy hãy tham khảo bài viết này để được hướng dẫn cách dùng kính hiển vi đúng nhé!

cách dùng kính hiển vi
Hướng dẫn cách dùng kính hiển vi đúng cách

Kính hiển vi là gì?

Kính hiển vi là gì?

Kính hiển vi là một thiết bị khoa học, dùng để quan sát các vật thể có kích thước cực kỳ nhỏ mà mắt thường sẽ không thể quan sát được. Quan sát bằng cách tạo ra các hình ảnh phóng đại của vật thể đó lên.

Kính hiển vi có khả năng phóng đại gấp 40-3000 lần bình thường. Khả năng quan sát của kính thì sẽ được quyết định bởi độ phân giải. Kỹ thuật quan sát và ghi nhận hình ảnh bằng kính hiển vi thì được gọi là kỹ thuật hiển vi, tên tiếng anh là microscopy. Hình ảnh hiển vi của vật thể sẽ được phóng đại lên qua nhiều thấu kính và hiển thị trong mặt phẳng vuông góc với trục của thấu kính. 

cách dùng kính hiển vi
Cách dùng kính hiển vi đơn giản

Lịch sử ra đời

Chiếc kính hiển vi đầu tiên trên thế giới được phát minh bởi ba người thợ Hans Lippershey, Zacharias, Janssen Hans Janssen vào năm 1590 tại Hà Lan. Sau đó đến năm 1611, nhà toán học người Đức Johan Kepler đã nghiên cứu và cải tiến tổ hợp thấu kính hội tụ, phân kỳ và ứng dụng vào kính hiển vi được sử dụng cho đến tận bây giờ.

Cho đến nay khi công nghệ và khoa học ngày càng phát triển. Các dòng kính hiển vi đã được hiện đại với độ chính xác cao hơn rất nhiều.

Hiện nay, kính hiển vi bao gồm có nhiều loại từ các kính hiển vi quang học sử dụng ánh sáng khả kiến cho đến kính hiển vi điện tử, kính hiển vi quét đầu dò hay kính phát xạ quang,…

Ứng dụng:

Loại kính này thường được ứng dụng nhiều vào các lĩnh vực nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Kể đến như: vi sinh, vi điện tử, công nghệ sinh học, nghiên cứu thực phẩm, nanophysics,…

ứng dụng của kính hiển vi
Kính hiển vi được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực
  • Trong sinh học: thì loại kính này được sử dụng để phóng đại các vật mẫu sinh học mà mắt thường của người không thể nhìn thấy được như: tế bào động thực vật, nấm, vi khuẩn,… Các hình ảnh soi được sẽ phục vụ cho hoạt động nghiên cứu và học tập.
  • Trong điện tử: Người ta sử dụng nó để phóng đại các bo mạch, linh kiện điện tử giúp các thợ lắp ráp và sửa chữa có thể nhìn thấy những chi tiết cực kỳ nhỏ.
  • Trong y học, y khoa: Kính được sử dụng để quan sát và tìm ra các tế bào và tìm ra các chất xúc tác với nhau.

Ngoài các lĩnh vực trên đây với khả năng phóng đại hình ảnh của mình thì kính hiển vi còn được ứng dụng vào các lĩnh vực khác như: khảo cổ học,…

Cấu tạo của kính hiển vi

Tuỳ thuộc vào từng loại kính hiển vi sẽ có cấu tạo khác nhau. Tuy nhiên, chúng sẽ đều có các cấu tạo chung như sau: giá đỡ, hệ phóng đại, hệ điều chỉnh và hệ chiếu sáng.

  • Giá đỡ sẽ bao gồm các bộ phận sau: thân máy, bệ máy, rơvonve nâng vật kính, bàn để tiêu bản và kẹp tiêu bản.
cấu tạo kính hiển vi
Cấu tạo chi tiết của kính hiển vi
  • Hệ phóng đại bao gồm: 

+ Thị kính: đây là một thấu kính có hội tụ tiêu cự siêu ngắn để tạo ra ảnh của vật cần quan sát. Đây cũng là nơi để người quan sát đặt mắt vào.

+ Vật kính: đây cũng là một bộ phận quan trọng và không thể thiếu của kính hiển vi. Nó có 3 độ phóng đại là: x10, x40 và x100.

  • Hệ thống chiếu sáng bao gồm: nguồn sáng, màn chắn, tụ quang và di chuyển tụ quang.
  • Hệ thống điều chỉnh gồm: ốc vĩ cấp, ốc vi cấp, ốc điều chỉnh lên xuống, ốc tập trung ánh sáng, ốc di chuyển và núm điều khiển.

Bên cạnh các bộ phận cơ bản như trên. Ngày nay nhằm phục vụ cho quá trình nghiên cứu thì kính hiển vi còn được gắn thêm các bộ phận như: phim quang học, CCD camera để ghi lại các hình ảnh, video,…

Hướng dẫn cách dùng kính hiển vi

Cách dùng kính hiển vi như thế nào? Tuỳ thuộc vào cấu tạo của từng máy thì chúng ta cũng sẽ có cách sử dụng kính hiển vi khác nhau. Tuy nhiên, bạn cũng cần tham khảo các thao tác sử dụng kính hiển vi cơ bản như sau: 

Bước 1: Đầu tiên bạn hãy đặt tiêu bản lên bàn để tiêu bản, sau đó dùng kẹp để giữ cố định lại. Tiếp theo, bạn nhỏ 1 giọt dầu soi để soi chìm trên phiến kính khi cần soi vật kính x100.

cách dùng kính hiển vi
Đặt và giữ tiêu bản cố định

Bước 2: Bạn chọn vật kính phù hợp theo mẫu tiêu bản và mục đích quan sát.

Bước 3: Điều chỉnh ánh sáng thích hợp.

Bước 4: Tiến hành điều chỉnh tụ quang: đối với vật kính x10 thì bạn hạ tụ quang đến tận cùng, còn vật kính x40 hãy để tụ quang ở đoạn giữa, vật kính x100 thì đặt ở đầu.

cách sử dụng kính hiển vi
Điều chỉnh Diop trên hai thị kính

Bước 5: Điều chỉnh cỡ màn chắn sao cho tương ứng với vật kính

Bước 6: Hạ kính sát xuống tiêu bản (mắt nhìn vào tiêu bản).

Bước 7: Tại đây bạn hãy đặt mắt nhìn vào thị kính đồng tay dùng tay vặn ốc vĩ cấp để đưa vật kính lên cho đến khi nhìn thấy được hình ảnh mờ rồi điều chỉnh ốc vi cấp để hình ảnh được rõ nét.

cách quan sát kính hiển vi
Đặt mắt nhìn vào thị kính và quan sát

Lưu ý: Khi sử dụng kính hiển vi bạn cần bảo quản nó ở nơi khô ráo. Khi không sử dụng nữa thì bạn phải cất nó vào hộp có gói hút ẩm silicagel để máy không bị ẩm mốc. Bên cạnh đó sau mỗi lần sử dụng bạn cũng phải lau với khăn sạch hoặc giấy mềm chuyên dụng có tẩm xylen hoặc cồn để có thể bảo quản tốt nhất.

>> Xem thêm:

Hướng dẫn cách sử dụng phần mềm sửa lỗi thẻ nhớ đơn giản bạn cần biết

Tìm hiểu cấu tạo điện trở và những thông tin cơ bản của điện trở

Nếu như bạn đang có nhu cầu sử dụng kính hiển vi để nghiên cứu hay phục vụ cho học tập thì bạn có thể tham khảo bài viết chi tiết này để biết cách dùng kính hiển vi. Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn các thông tin thú vị về thiết bị khoa học này.