Nguyệt thực là gì? Một năm có bao nhiêu lần nguyệt thực xảy ra?

nguyệt thực là gì

Những hiện tượng thiên văn xảy ra luôn khiến cho con người có sự tò mò, thích thú. Nó khiến cho tất cả mọi người đều mong muốn có thể chiêm ngưỡng một lần trong đời. Nguyệt thực luôn là hiện tượng khiến nhiều người thích thú muốn khám phá nhất. Vậy nguyệt thực là gì? Trong năm có bao nhiêu lần nguyệt thực xảy ra?

Nguyệt thực là gì?

Đầu tiên, trước khi đi vào lý giải cho câu hỏi nguyệt thực là gì? Mọi người cần phải hiểu, bản thân Mặt Trăng không thể tự mình phát ra ánh sáng như những gì chúng ta đang thấy. Trên thực tế, nó chỉ đang phản chiếu lại ánh sáng của Mặt Trời mà thôi. 

nguyệt thực là gì
Nguyệt thực là gì vật lý 7 đã đề cập và giải thích rõ ràng

Nguyệt thực xuất hiện khi 3 hành tinh Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời cùng nằm trên một đường thẳng. Cũng có khả năng chúng xấp xỉ gần thẳng hàng nên được gọi là nguyệt thực. Sẽ nhiều người thắc mắc rằng trong tiếng Anh và khoa học hiện tượng nguyệt thực nghĩa là gì? Nó được gọi hết sức ngắn gọn là eclipse hay eclipse of moon. 

Có những kiểu nguyệt thực nào?

Giới thiên văn ghi nhận được rằng, thế giới hiện nay tồn tại ba kiểu nguyệt thực. Đó chính là: nguyệt thực toàn phần, nguyệt thực một phần và nguyệt thực nửa tối. 

Nguyệt thực toàn phần là gì?

Nguyệt thực toàn phần là gì? Hiện tượng này còn được gọi với cái tên đầy ấn tượng là mặt trăng máu. Hiện tượng tự nhiên đầy khác biệt này được mọi người trên toàn thế giới trông đợi. Bởi khi xuất hiện nó luôn mang vẻ ngoài đầy diễm lệ và hoàn hảo hơn rất nhiều.  

Mỗi khi Mặt trăng đi vào khoảng khu vực tối trên Trái Đất, nguyệt thực đỏ sẽ xảy ra. Thời điểm này sẽ đưa đến cho con người thấy được khúc xạ ở phần bóng Trái Đất. Khi đó sẽ có 2 màu đỏ hồng và cam sẫm trên nền mặt trăng đúng như cái tên ví von mặt trăng máu. Thời gian để nguyệt thực toàn phần diễn ra sẽ chỉ được tối đa là 104 phút mà thôi. Đương nhiên cũng sẽ có khả năng tái diễn trong vài trường hợp. 

hiện tượng nguyệt thực nghĩa là gì
Hiện tượng nguyệt thực nghĩa là gì chắc mọi người cũng đã có cho mình những kiến giải riêng

Một năm nguyệt thực có khả năng rơi vào vào từ 1 đến 3 lần. Vào năm 1982, đã ghi nhận có 3 lần nguyệt thực toàn phần xảy ra. Nhưng đó là lần cuối cùng hiện tượng này xảy ra nhiều đến như vậy trong một năm dương lịch. Còn những dạng nguyệt thực khác thì xuất hiện thường xuyên hơn nhiều. 

Nguyệt thực một phần

Nhiều người đã chứng kiến nhưng lại không biết tên gọi khoa học của nguyệt thực một phần là gì? Hiện tượng sẽ xảy ra khi Mặt trời, Trái Đất và Mặt Trăng cùng nằm trên trục thẳng hàng. Khi đó hiện tượng nguyệt thực một phần sẽ xuất hiện trên bầu trời. 

Mặt trăng sẽ bị che khuất một phần nào đó còn ánh trăng dần bị mờ đi. Phần còn lại sẽ bị bóng của Trái Đất có màu đen hoặc đỏ sẫm bao trùm lấy. Thường thì nguyệt thực một phần sẽ xảy ra ở trước hoặc sau quá trình nguyệt thực toàn phần xuất hiện. Thời gian để xảy ra nguyệt thực một phần trong khoảng 6 giờ mà thôi. 

Nguyệt thực nửa tối

Sau khi hiểu nguyệt thực là gì? Sẽ có thêm nhiều động lực để người ta tìm hiểu những dạng của nó. Vậy nửa tối của nguyệt thực có nghĩa là gì? 

nguyệt thực nửa tối là gì
Hiện tượng này vô cùng khó gặp trên thế giới

Hiện tượng này sẽ xuất hiện khi mặt trăng đi qua vùng nửa tối tại Trái Đất. Từ lúc ấy sẽ khiến cho ánh sáng dần mờ đi và tối hẳn. Nguyệt thực nửa tối này được đánh giá là hiện tượng khó quan sát nhất. Muốn chiêm ngưỡng nó phải cần đến thiết bị quan sát thiên văn mới có thể nhìn rõ mọi thứ. 

Những câu hỏi liên quan đến nguyệt thực

Khi nguyệt thực xuất hiện sẽ mang theo những hình ảnh đẹp đẽ. Và đương nhiên nó cũng khiến nhiều người tò thêm về những vấn đề xoay quanh nguyệt thực là gì? Nội dung dưới đây sẽ giúp mọi người lý giải những vấn đề xoay quanh hiện tượng này. 

Nguyệt thực xảy ra khi nào?

Những thống kê về thiên văn đã chỉ ra rằng: nguyệt thực xuất hiện trong khoảnh 5000 năm trở lại đây. Tức là từ những năm 2000 TCN cho đến những năm 3000 sau Công nguyên. Theo tính toán thì nó đã xuất hiện tổng cộng 7718 lần nguyệt thực trên Trái Đất. 

Như đã nói ở trên Mặt Trăng không có khả năng tự mình phát sáng. Vậy nên khi Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất ánh sáng từ Mặt Trời. Nó sẽ không nhận được ánh sáng nữa dẫn đến hiện tượng nguyệt thực xảy ra. 

nguyệt thực có nghĩa là gì
Cách đây 5000 năm đã xuất hiện nguyệt thực

Không chỉ thế, hiện tượng siêu nhiên này còn liên quan đến vị trí Mặt Trăng đối với nút quỹ đạo. Tuy nhiên Trái Đất sẽ chỉ che chắn được một phần nào ánh sáng Mặt Trời mà thôi. Bởi sự chênh lệch giữa hai hành tinh này khá lớn nên nguyệt thực sẽ chỉ diễn ra tại một số được coi là khu vực bóng trên Trái Đất. Cũng có khi xuất hiện vào những ngày trăng tròn mà thôi. Chính những điều này sẽ lý giải được lý do nguyệt thực dễ xuất hiện vào đêm trăng rằm. 

Tại sao nguyệt thực mặt trăng lại có màu đỏ?

Từ xa xưa, khi khoa học chưa phát triển và văn hóa loài người còn lạc hậu. Hiện tượng nguyệt thực xảy ra, mặt trời chuyển sang màu đỏ sẽ khiến người ta lo lắng. Người cổ đại thường nghĩ đây là điềm báo mà thần linh báo trước. Thực tế tại sao mặt trăng lại không bị tối hoàn toàn mà chuyển sang màu đỏ khi nguyệt thực xảy ra? 

Vậy nguyệt thực là gì? Các nhà khoa học đã lý giải được rằng, hiện tượng này do ánh sáng Mặt trời đã đi vòng qua Trái Đất mới có thể phản chiếu đến mặt trăng. Trong quá trình “lượn” qua bầu khí quyển Trái Đất, phần ánh sáng đã bị lọc đi khói bụi và không khí. 

nguyệt thực trăng máu là gì
Nguyệt thực là gì? Do các bước sóng ngắn khiến mặt trăng có màu đỏ

Bản chất ánh sáng có những bước sóng ngắn đã bị lọc đi để lại chỉ là ánh sáng chứa bước sóng dài lên đến mặt trăng. Và ánh sáng mang bước sóng dài có màu đỏ. Do đó khi nguyệt thực toàn phần xảy ra Mặt Trăng đổi sang màu đỏ. 

Ngoài ra những bất thường từ Trái Đất cũng khiến mặt trăng có màu đỏ hơn bình thường. Đấy là khi núi lửa có hiện tượng phun trào giải phóng lượng lớn bụi ra bên ngoài bầu khí quyển. Mọi ánh sáng mạnh hơn lọc ra từ bầu khí quyển của Trái Đất sẽ làm cho màu đỏ trên mặt trăng thêm đậm hơn. 

Khi hiện tượng nguyệt thực toàn phần xảy ra khiến Mặt Trăng nằm gần đường chân trời có một kích thước hình ảnh lớn hơn nhiều. Nó là ảo giác do mắt người khi so sánh các vật nhỏ với Mặt Trăng. Những lùm cây, tòa nhà hay dãy núi cao cũng khiến người ta cảm giác Mặt Trăng lớn hơn bình thường. 

Nguyệt thực và nhật thực khác nhau như thế nào?

Đầu tiên, trước khi đi vào so sánh cần phải hiểu nhật thực là gì? Nhật thực sẽ xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời sẽ có. Khi ấy quan sát từ Trái Đất sẽ thấy Mặt Trăng che khuất hoàn toàn hoặc một phần Mặt Trời. 

nhật thực nguyệt thực là gì
Nhật thực và nguyệt thực khác nhau về thứ tự sắp xếp của 3 hành tinh

Cũng giống như nguyệt thực thì hiện tượng nhật thực xảy ra khi 3 hành tinh Trái Đất, Mặt trăng, Mặt trời cùng nằm trên đường thẳng. Cũng có thể nằm gần thằng và sự thẳng hàng được giới thiên văn gọi là syzygy. Và nó chỉ xuất hiện trong một kỳ trăng mới mà thôi. Như vậy mọi người đã hiểu nhật thực và nguyệt thực là gì? Sau đây chúng ta sẽ đi vào đánh giá sự khác nhau cơ bản giữa hai hiện tượng này. 

Nhật thực 

Nguyệt thực 

Thường xuất xuất hiện vào thời điểm ban ngày mà thôi

Chỉ xuất hiện khi đêm xuống và trăng lên

Lúc này mặt trăng đã che lấp đi mặt trời 

Do Trái đất che đi mặt trời

Theo dõi được bằng mắt thường khi hiện tượng xảy ra 

Không dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường. Cần đến những thiết bị hỗ trợ, bảo vệ. Bởi bức xạ ảnh hưởng của Mặt trời quá mạnh dễ gây ảnh hưởng đến mắt. 

Một năm có bao nhiêu lần nguyệt thực xảy ra

Giải đáp: Nguyệt thực là gì? Hầu hết một năm thường sẽ xảy ra khoảng 4 lần nguyệt thực. Nó là con số tối thiểu trong vòng một năm trở lại. 

nguyệt thực là gì
Một năm sẽ xảy ra từ một đến tối đa 3 lần nguyệt thực

Phải tuân thủ điều kiện 2 trong số 4 lần nguyệt thực phải có nhật thực và ngược lại. Cũng có trường hợp một năm xảy ra 7 lần cả nguyệt thực và nhật thực. Tuy nhiên, nó sẽ là 5 lần nhật thực, 2 lần nguyệt thực hoặc ngược lại.

Do đó, theo tính toán mà NASA đưa ra thì sẽ có tối thiểu 2 và tối đa là 5 lần những hiện tượng này xảy ra. Ngoài con số này thì cũng ghi nhận không có hơn 2 lần nguyệt thực toàn phần diễn ra. 

Những lần xuất hiện nguyệt thực trong thời gian gần đây  

Thời gian gần đây, những hiện tượng thiên văn học đầy thú vị thường xuyên xảy ra. Chính vì vậy nguyệt thực được nhiều người quan tâm hơn cả. Bên cạnh nguyệt thực là gì? Muốn mọi người hiểu hơn về chu kỳ xuất hiện của nó. Ngay bây giờ sẽ điểm qua những lần xuất hiện nguyệt thực gần nhất. 

Hiện tượng hiếm ngày 28/9/2015

Nguyệt thực xảy ra vào năm 2015 được giới thiên văn đánh giá thuộc loại siêu hiếm. Không phải mọi người ai cũng có cơ hội chiêm ngưỡng nó. Khi các bài báo nói đến hiện tượng siêu hiếm này. Thời điểm đó trên thế giới có đến 2 tỷ người có cơ hội chứng kiến hiện tượng “siêu trăng”. Nó còn được kết hợp cùng nguyệt thực toàn phần. 

nguyệt thực toàn phần là gì
Siêu trăng năm 2015 đã thu hút đến hơn 2 tỷ người quan tâm

Hiện tượng siêu trăng chỉ xuất hiện khi Mặt Trăng tròn tại đúng thời điểm đến gần với Trái Đất nhất. Lúc đó, Mặt trăng dường như to hơn và sáng hơn trên bầu trời. 

Nguyệt thực 2017

Trên thực tế, năm 2017 xuất hiện nguyệt thực nửa tối vào ngày 10 đến ngày 11/2. Tuy nhiên, hiện tượng hiếm gặp này chỉ quan sát được tại bầu trời châu Âu, châu Á, châu Phi và một phần khu vực Bắc Mỹ mà thôi. 

Nguyệt thực toàn phần 2018

Nguyệt thực khi xảy ra vào ngày 28/7 được coi là nguyệt thực dài nhất tại thế kỳ 21 này. Hiện tượng này đã kéo dài trong một khoảng thời gian 5 tiếng. Nó bắt đầu từ 0 giờ 14 phút cho đến 6 giờ 28 phút của ngày 28/7. Theo ghi nhận thì nguyệt thực toàn phần xuất hiện từ 2 giờ 30 phút cho đến 4 giờ 13 phút cùng ngày. 

Việt Nam xuất hiện nguyệt thực năm 2019

Theo như ghi nhận thì nguyệt thực một phần lần đó sẽ hiện diện ở hầu khắp khu vực trên thế giới. Tại châu Á sẽ diễn ra tại vùng trung tâm có cả Ấn Độ và Việt Nam nữa. 

siêu trăng 2019
Năm 2019, siêu trăng được ghi nhận ở Việt Nam

Nguyệt thực đó đã diễn ra vào ngày 17/7/2019 với độ che phủ đến mức cực đại. Đường kính đo được lên đến 0,653 có nghĩa là thời điểm cực đại đường tính tối đa chiếm 65.3%.

>> Xem thêm:

Mặt Trăng mọc hướng nào? Thông tin thú vị liên quan đến Mặt Trăng

Mặt trời lặn hướng nào? Nơi nào có mặt trời lặn cuối cùng?

Trong khuôn khổ bài viết đã giải đáp được thắc mắc: “Nguyệt thực là gì?”. Bên cạnh đó còn có những vấn đề liên quan đến nguyệt thực mà ít người biết đến. Hy vọng với những thông tin trên đây, mọi người đã có cho mình những hiểu biết bổ ích về hiện tượng thiên văn này.