Dòng điện là gì? Tác dụng của dòng điện trong đời sống

tác dụng của dòng điện

Dòng điện đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong xã hội hiện nay, đặc biệt là đối với ngành công nghiệp, sản xuất. Vậy dòng điện là gì, tác dụng của dòng điện ra sao và chúng sẽ phụ thuộc vào những điều gì? thietbiruaxegiare.net sẽ giải đáp những thắc mắc liên quan đến dòng điện trong bài viết này, mời quý vị tham khảo.

Tìm hiểu khái niệm dòng điện là gì, các công thức tính dòng điện

Khái niệm dòng điện là gì?

Trước khi tìm hiểu tác dụng của dòng điện từ trường, bạn cần phải hiểu được dòng điện là gì? – Đây là một dòng dịch chuyển có hướng của các hạt electron (mang điện tích âm) trong môi trường (kim loại, chất điện phân, chất khí hoặc chất bán dẫn,…). Dòng điện là tốc độ của dòng điện tích cũng có thể hiểu là số lượng electron đi qua một điểm nhất định trong vòng 1 giây.

dòng điện là gì
Dòng điện có tác dụng gì trong đời sống hiện nay?

Một ví dụ đơn giản để hình dung về dòng điện đó là dòng điện qua dây dẫn như dòng nước qua đường ống. Theo đó, đường ống chính là dây điện còn dòng nước chảy chính là điện tích. Càng nhiều nước (điện tích càng nhiều) thì áp suất (hay chính là điện áp) ở cuối đường ống sẽ càng cao.

Các công thức tính dòng điện – tác dụng của dòng điện

Hướng của dòng điện thường ngược với hướng chảy của dòng electron và chạy từ cực âm đến cực dương của PIN. Cường độ dòng điện của dây dẫn là điện tích đi qua tiết diện của dây dẫn trong vòng một dây. Cường độ dòng điện là biểu diễn sự chuyển động của các điện tích trong dây dẫn.

Nếu ta có một điện tích Q chạy qua dây dẫn trong thời gian t thì ta có công thức tính cường độ dòng điện là:

I = q/t

Trong đó: 

  • I là kí hiệu của cường độ dòng điện không đổi trong mạch (đơn vị: A)
  • q là điện tích dịch chuyển qua tiết diện phẳng của vật dẫn, dây dẫn (đơn vị C)
  • t là thời gian điện tích di chuyển qua tiết diện phẳng vật dẫn (s)
công thức tính cường độ dòng điện không đổi
Công thức đơn giản để tính cường độ dòng điện không đổi

Đơn vị của dòng điện được quy ước là Ampe (kí hiệu là A). Có thể nói rằng, cường độ độ dòng điện biểu thị cho độ mạnh hoặc yếu của chính dòng điện ấy. Theo công thức này, chúng ta có thể dễ dàng tính được cường độ dòng điện trong dây dẫn hoặc một số các công thức khác có liên quan đến cường độ dòng điện của dây dẫn. 

Ví dụ: Trong khoảng thời gian là 3 giây có điện lượng 1,5c di chuyển qua tiết diện của một dây tóc trong bóng đèn. Vậy cường độ dòng điện trong trường hợp này là bao nhiêu?

Đáp án: Theo công thức trên, ta có:

Cường độ dòng điện I = q/t = 1,5/3 = 0,5A.

Những tác dụng của dòng điện là gì trong đời sống?

Điện ngày càng phổ biến trong đời sống và mang lại nhiều giá trị, lợi ích to lớn cho sự phát triển của xã hội. Dưới đây, chúng tôi sẽ giúp bạn nêu tác dụng của dòng điện trong thực tiễn:

tác dụng của dòng điện
Bàn là quần áo là một cách ứng dụng tác dụng nhiệt của dòng điện

Dòng điện có tác dụng nhiệt

Đây là một tác dụng thường gặp và dễ thấy nhất của dòng điện được thể hiện bằng cách cho dòng điện đi qua vật dẫn điện, vật dẫn điện sẽ bị nóng lên. Nguyên nhân của tình trạng này được giải thích là do bên trong các vật dẫn có điện trở. Điện trở này cản trở dòng điện khi đi qua và sinh ra nhiệt.

Tác dụng nhiệt của dòng điện được ứng dụng khá phổ biến như bàn là, các loại bếp điện, nồi cơm điện, lò vi sóng,… Đặc biệt với tác dụng nhiệt được sử dụng trong các cầu chì để ngăn cản tình trạng quá tải, chập điện gây cháy nổ.

Tác dụng của dòng điện – tác dụng quang

Bạn có biết bóng đèn sáng được là vì sao không? Đó là nhờ tác dụng phát sáng của dòng điện. Khi dòng điện đi qua bóng đèn được chuyển thành quang năng khiến cho bóng đèn có thể phát sáng được.

tác dụng phát sáng của dòng điện
Tác dụng phát sáng của dòng điện được ứng dụng trong các loại bóng đèn điện

Tác dụng này được ứng dụng để tạo ra các loại đèn khác nhau phù hợp với từng mục đích sử dụng của con người. Từ bóng đèn sợi đốt ban đầu, hiện nay chúng ta có các loại đèn LED, đèn huỳnh quang, đèn compact tiết kiệm điện,…

Tác dụng hóa học của dòng điện

Một tác dụng của dòng điện khác đó là tác dụng hóa học thường được sử dụng trong hóa học, công nghiệp điện phân,… Các nhà khoa học cho dòng điện đi qua dung dịch muối đồng. Sau một thời gian nhất định, thỏi than trong dung dịch muối đồng (nối với cực âm của dòng điện) sẽ được phủ một lớp đồng. Sau thí nghiệm này, chứng tỏ rằng dòng điện có tác dụng hóa học và được ứng dụng cho khả năng mạ điện.

Tác dụng của dòng điện – tác dụng từ

Mọi điện tích khi dịch chuyển đều sinh ra từ trường và dòng điện cũng vậy. Thí nghiệm với một cuộn dây quấn quanh lõi sắt, khi cho dòng điện đi qua cuộn dây và sử dụng nam châm thì có thể thấy được tác dụng của dòng điện từ trường. Người ta có thể lợi dụng tác dụng này để chế tạo các thiết bị như nam châm điện, động cơ điện…

tác dụng của dòng điện một chiều lên cơ thể
Tác dụng của dòng điện một chiều lên cơ thể trong châm cứu

Tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều là gì?

Dòng điện lớn hơn 40V khi chạy qua có thể người có thể gây ra những tác động về nhiệt, trong đó tác dụng của dòng điện sinh học sẽ làm kích thích các tổ chức tế bào, co giật các cơ bắp, làm tổn thương tim, phổi có thể ngưng trệ cơ quan hô hấp, tuần hoàn,…

Mặc dù khá nguy hiểm nhưng nếu biết cách tận dụng thì có thể tận dụng tác dụng của dòng điện lên cơ thể người trong y học. Người ta ứng dụng các dòng điện nhỏ, cường độ phù hợp để điều trị các bệnh như châm cứu, sốc tim,… Tuy nhiên, cách sử dụng này phải thực hiện bởi những người có chuyên môn, trang thiết bị phù hợp để hạn chế các sự cố đáng tiếc nguy hiểm đến tính mạng có thể xảy ra.

Các loại dòng điện phổ biến hiện nay

Người ta phân chia các loại dòng điện trong thực tế phụ thuộc vào dòng điện tích. Cụ thể, có hai dòng điện đó là dòng một chiều (DC) và dòng xoay chiều (AC) với các cách đo khác nhau. 

tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều
Tác dụng của dòng điện xoay chiều trong đời sống, công nghiệp là rất lớn

Dòng điện xoay chiều là dòng điện như thế nào?

Dòng điện xoay chiều (dòng điện AC) có khả năng xoay chiều theo định kỳ. Nó bắt đầu từ 0 tăng đến cực đại, giảm đến 0 sau đó đổi chiều, đạt cực đại và trở về với gia trị ban đầu. Quá trình này được lặp đi lặp lại theo các chu kỳ vô hạn.

Dạng sóng của dòng điện AC rất đa dạng là hình sin, hình tam giác, hình vuông hoặc hình răng cưa,… Nhưng hình dạng này cũng không bất cứ ảnh hưởng gì đến dòng điện, chỉ cần nó là dàn sóng lặp lại là được.

nêu tác dụng của dòng điện
Nhờ có tác dụng của dòng điện, các máy móc công nghiệp có thể hoạt động được

Điều này nói lên rằng trong các mạch điện dạng sóng của dòng AC sẽ có dạng hình sin (lặp lại vô hạn). Máy phát điện xoay chiều có thể tạo ra dòng điện xoay chiều là loại máy phát được thiết kế đặc biệt. Dòng điện AC được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy sản xuất công nghiệp hoặc dân dụng (dưới dạng điện 1 pha hoặc 3 pha).

Tác dụng của dòng điện 1 chiều

Điện 1 chiều (dòng điện DC) là dòng điện dân dụng thường được dùng hiện nay với điện áp trung bình là 6V, 12V, 24V,… Dòng DC có 1 chiều nhất định thể hiện với dạng sóng là một đường thẳng không thay đổi.

Dòng điện 1 chiều có thể được tạo ra bởi các loại PIN, cặp nhiệt điện, máy phát điện (kiểu cổ góp)… Để biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện 1 chiều, người ta sử dụng bộ chỉnh lưu.

tác dụng của cuộn cảm với dòng điện 1 chiều
Dòng điện 1 chiều được sử dụng trong các thiết bị điện tử, dùng PIN

Tác dụng của cuộn cảm với dòng điện 1 chiều là để dẫn điện 1 chiều hoặc tạo thành mạch cộng hưởng khi ghép cuộn cảm nối tiếp/song song với tụ điện. Ngoài ra, cuộn cảm trong mạch điện còn được biết đến với tác dụng chặn dòng điện cao tần trong mạch điện.

Ứng dụng thường thấy nhất của dòng điện 1 chiều đó là sử dụng trong các nhu cầu điện áp thấp. Hầu hết các mạch điện tử, các thiết bị dùng PIN đều dùng dòng điện DC.

>> Xem thêm:

Chất dẫn điện là gì? Những chất dẫn điện tốt nhất

Phản ứng nhiệt nhôm là gì? Hiệu suất phản ứng nhiệt nhôm

 

Việc hiểu rõ hơn về dòng điện thì việc kiểm tra, vận dụng dòng điện trong đời sống thực tế sẽ trở nên đơn giản, hạn chế được các sự cố đáng tiếc xảy ra. Hy vọng với những thông tin thietbiruaxegiare.net đã chia sẻ, quý vị đã hiểu hơn về tác dụng của dòng điện và những thông tin xung quanh nó. Theo dõi chúng tôi mỗi ngày để luôn cập nhật những kiến thức thú vị khác nhé!